Szkliwo niszczy się na dwa sposoby. Przyczyną próchnicy są bakterie i cukry – kwasy powstają w płytce nazębnej, zwykle w bruzdach, przy dziąśle i między zębami. W erozji szkliwa kwas działa bezpośrednio na powierzchnię zęba, często na większym obszarze i w miejscach, które mają częsty kontakt z kwaśnym środowiskiem: po napojach, kwaśnych przekąskach albo przy refluksie.
Spis treści
Jak rozpoznać co niszczy zęby?
Erozja szkliwa to ubytek twardych tkanek wywołany kwasami bez udziału bakterii. Ząb traci połysk, robi się gładki, jakby wypolerowany, a brzegi siekaczy staje się półprzezroczyste. Na zębach bocznych widać spłycenie guzków i “wyjedzone” zagłębienia. Zwiększa się wtedy nadwrażliwość na zimno, ciepło i kwaśne smaki. Natomiast kolor zębów lekko żółknie. Zmiany erozyjne mają większy zasięg i są symetryczne.
Próchnica rozpoczyna się w płytce nazębnej, gdzie bakterie przerabiają cukry i zakwaszają środowisko tuż przy szkliwie. Najpierw pojawia się kredowobiała plamka lub chropowate miejsce, później brązowe przebarwienie, a następnie ubytek. Zmiany powstają w bruzdach, między zębami i przy dziąśle, czyli tam, gdzie trudniej dokładnie doczyścić.
Oba procesy mogą występować jednocześnie. Erozję przyspiesza refluks, ponieważ kwaśna treść żołądkowa stale kontaktuje się z zębami. Podobnie działa częste sięganie po kwaśne napoje. Napoje gazowane, energetyki, izotoniki, soki, kombucha czy woda z cytryną popijana małymi łykami przez długi czas zwiększają erozję szkliwa. Napoje bez cukru także mogą obniżać pH. Zagrożenie zwiększa się też przy suchości w ustach (np. po niektórych lekach), bo ślina słabiej neutralizuje kwasy.
Jak zatrzymać erozję szkliwa, zanim szkody się pogłębią?
Przede wszystkim ogranicz liczbę kwaśnych i słodkich przekąsek w ciągu dnia. Co ważne, dla zdrowia zębów lepiej wypić napój do posiłku niż sączyć go godzinami. Po kwaśnym posiłku przepłucz usta wodą, a ze szczotkowaniem odczekaj co najmniej 30 minut, żeby nie ścierać zmiękczonego szkliwa. To samo dotyczy wymiotów lub silnego cofania treści żołądkowej.
Na co dzień myj zęby miękką szczoteczką, delikatnie, bez docisku, i wybieraj pastę z fluorem. Jeśli masz nadwrażliwość lub podejrzenie erozji, unikaj past mocno ściernych i proszków wybielających. Czyść przestrzenie międzyzębowe, ponieważ to tam próchnica zwykle się rozwija.
Dbaj też o odpowiednie nawodnienie, w szczególności pij wodę. Pamiętaj, że po jedzeniu możesz żuć gumę bez cukru, ponieważ ta skraca czas kwaśnego odczynu. Przy objawach refluksu nie odkładaj diagnostyki i leczenia.
Kontrola stomatologiczna pozwoli Ci odróżnić erozję szkliwa od próchnicy i dobrać odpowiednie działania: remineralizację, zabezpieczenie powierzchni lub leczenie ubytku. W gabinecie można też wzmocnić szkliwo preparatami fluorkowymi, a przy próchnicy uszczelnić bruzdy lub zabezpieczyć wczesne zmiany. Przy zaawansowanej erozji lekarz dobierze odbudowę, która chroni zębinę i zmniejsza nadwrażliwość.
Poprzedni artykuł 
