Szkliwo niszczy się na dwa sposoby. Przyczyną próchnicy są bakterie i cukry – kwasy powstają w płytce nazębnej, zwykle w bruzdach, przy dziąśle i między zębami. W erozji szkliwa kwas działa bezpośrednio na powierzchnię zęba, często na większym obszarze i w miejscach, które mają częsty kontakt z kwaśnym środowiskiem: po napojach, kwaśnych przekąskach albo przy refluksie.
Jak rozpoznać co niszczy zęby?
Erozja szkliwa to ubytek twardych tkanek wywołany kwasami bez udziału bakterii. Ząb traci połysk, robi się gładki, jakby wypolerowany, a brzegi siekaczy staje się półprzezroczyste. Na zębach bocznych widać spłycenie guzków i “wyjedzone” zagłębienia. Zwiększa się wtedy nadwrażliwość na zimno, ciepło i kwaśne smaki. Natomiast kolor zębów lekko żółknie. Zmiany erozyjne mają większy zasięg i są symetryczne.
Próchnica rozpoczyna się w płytce nazębnej, gdzie bakterie przerabiają cukry i zakwaszają środowisko tuż przy szkliwie. Najpierw pojawia się kredowobiała plamka lub chropowate miejsce, później brązowe przebarwienie, a następnie ubytek. Zmiany powstają w bruzdach, między zębami i przy dziąśle, czyli tam, gdzie trudniej dokładnie doczyścić.
Oba procesy mogą występować jednocześnie. Erozję przyspiesza refluks, ponieważ kwaśna treść żołądkowa stale kontaktuje się z zębami. Podobnie działa częste sięganie po kwaśne napoje. Napoje gazowane, energetyki, izotoniki, soki, kombucha czy woda z cytryną popijana małymi łykami przez długi czas zwiększają erozję szkliwa. Napoje bez cukru także mogą obniżać pH. Zagrożenie zwiększa się też przy suchości w ustach (np. po niektórych lekach), bo ślina słabiej neutralizuje kwasy.
Jak zatrzymać erozję szkliwa, zanim szkody się pogłębią?
Przede wszystkim ogranicz liczbę kwaśnych i słodkich przekąsek w ciągu dnia. Co ważne, dla zdrowia zębów lepiej wypić napój do posiłku niż sączyć go godzinami. Po kwaśnym posiłku przepłucz usta wodą, a ze szczotkowaniem odczekaj co najmniej 30 minut, żeby nie ścierać zmiękczonego szkliwa. To samo dotyczy wymiotów lub silnego cofania treści żołądkowej.
Na co dzień myj zęby miękką szczoteczką, delikatnie, bez docisku, i wybieraj pastę z fluorem. Jeśli masz nadwrażliwość lub podejrzenie erozji, unikaj past mocno ściernych i proszków wybielających. Czyść przestrzenie międzyzębowe, ponieważ to tam próchnica zwykle się rozwija.
Dbaj też o odpowiednie nawodnienie, w szczególności pij wodę. Pamiętaj, że po jedzeniu możesz żuć gumę bez cukru, ponieważ ta skraca czas kwaśnego odczynu. Przy objawach refluksu nie odkładaj diagnostyki i leczenia.
Kontrola stomatologiczna pozwoli Ci odróżnić erozję szkliwa od próchnicy i dobrać odpowiednie działania: remineralizację, zabezpieczenie powierzchni lub leczenie ubytku. W gabinecie można też wzmocnić szkliwo preparatami fluorkowymi, a przy próchnicy uszczelnić bruzdy lub zabezpieczyć wczesne zmiany. Przy zaawansowanej erozji lekarz dobierze odbudowę, która chroni zębinę i zmniejsza nadwrażliwość.
Poprzedni artykuł 
