Kamień nazębny może pojawić się ponownie nawet niedługo po profesjonalnym oczyszczeniu zębów. Nie zawsze oznacza to, że higiena jamy ustnej jest niewystarczająca. Tempo odkładania się kamienia zależy również od składu śliny, ustawienia zębów, codziennych nawyków i miejsc, w których płytka nazębna szczególnie łatwo się gromadzi. U części osób złogi tworzą się więc znacznie szybciej niż u innych.
Jak powstaje kamień nazębny?
Proces zaczyna się od miękkiej płytki nazębnej, czyli warstwy bakterii i resztek obecnej na powierzchni zębów. Jeżeli nie zostanie dokładnie usunięta podczas szczotkowania i czyszczenia przestrzeni międzyzębowych, stopniowo ulega mineralizacji pod wpływem składników znajdujących się w ślinie. W efekcie powstaje twardy kamień, którego nie można już skutecznie usunąć zwykłą szczoteczką.
Szczególnie podatne na jego odkładanie są okolice ujść ślinianek. Dlatego kamień często pojawia się po wewnętrznej stronie dolnych siekaczy oraz w okolicy górnych zębów trzonowych. U jednej osoby może rozwijać się przede wszystkim w tych miejscach, podczas gdy u innej będzie odkładał się również przy linii dziąseł na większej liczbie zębów.
Dlaczego u niektórych osób kamień tworzy się szybciej?
Jednym z powodów są indywidualne właściwości śliny. Jej skład i ilość wpływają na tempo mineralizacji płytki nazębnej. Znaczenie ma jednak również to, jak łatwo można dokładnie oczyścić wszystkie powierzchnie zębów.
Szybszemu gromadzeniu osadu mogą sprzyjać między innymi:
- stłoczone lub nierówno ustawione zęby,
- niedokładne czyszczenie przestrzeni międzyzębowych,
- aparaty ortodontyczne, retainery i uzupełnienia protetyczne,
- częste pomijanie trudno dostępnych miejsc,
- palenie tytoniu,
- duża ilość odkładającego się osadu.
Problem może dotyczyć również osób, które szczotkują zęby dwa razy dziennie, ale robią to zbyt krótko albo stale omijają te same obszary.
Czy częste powstawanie kamienia oznacza złą higienę?
Nie zawsze. Dwie osoby stosujące podobne zasady higieny mogą mieć zupełnie inne tempo odkładania się złogów. Jeżeli jednak kamień wraca szybko, warto przyjrzeć się technice szczotkowania i sposobowi czyszczenia przestrzeni między zębami.
Sama szczoteczka zwykle nie dociera dokładnie do wszystkich powierzchni stycznych. Pomocne mogą być nitka dentystyczna, szczoteczki międzyzębowe albo inne akcesoria dobrane do szerokości przestrzeni i warunków w jamie ustnej. Istotna jest regularność, ponieważ świeżą płytkę można usunąć samodzielnie, zanim zdąży się zmineralizować.
Jak ograniczyć szybkie odkładanie się kamienia nazębnego?
Najważniejsze jest dokładne usuwanie płytki każdego dnia. Warto zwrócić szczególną uwagę na okolice dolnych przednich zębów, linię dziąseł i miejsca trudno dostępne. Jeżeli mimo regularnego szczotkowania kamień szybko wraca, podczas wizyty higienizacyjnej można poprosić o ocenę techniki czyszczenia.
Pomocne jest również kontrolowanie miejsc, w których osad pojawia się jako pierwszy. Dzięki temu łatwiej skupić się na nich podczas codziennej higieny zamiast szczotkować wszystkie powierzchnie w identyczny sposób.
Jak często usuwać kamień nazębny?
Nie istnieje jeden właściwy odstęp między zabiegami dla każdego pacjenta. U części osób złogi odkładają się powoli, u innych są widoczne znacznie szybciej. Częstotliwość profesjonalnego oczyszczania powinna więc zależeć od tempa tworzenia się kamienia, stanu dziąseł i indywidualnych potrzeb.
Jeżeli kamień pojawia się niedługo po skalingu, warto nie tylko ponownie go usunąć, ale także sprawdzić, dlaczego tworzy się tak szybko. Czasami niewielka zmiana techniki szczotkowania lub wprowadzenie regularnego czyszczenia przestrzeni międzyzębowych pozwala wyraźnie ograniczyć ilość odkładających się złogów.
Poprzedni artykuł 
